W Muzeum Kinematografii w Łodzi spotkali się reportażyści, badacze, podcasterzy, realizatorzy dźwięku, freelancerzy, autorzy i reprezentanci instytucji kultury. W ciągu trzech dni uczestnicy brali udział w odsłuchach nominowanych do nagrody „Audionomia Award” reportaży, prowadzili dyskusje na temat różnych aspektów audialnej sztuki i pracy z tworzywem dźwiękowym.
Wiele satysfakcji daje obserwacja, że ludzie dostają tu potężny zastrzyk dobrej energii, inspiracji i zwyczajnej koleżeńskiej życzliwości. Jako środowisko stajemy się bardziej widzialni. A o to właśnie nam chodzi – żeby dokument i reportaż dźwiękowy były obecne w świadomości odbiorców szeroko pojętej kultury – mówi Katarzyna Michalak z Fundacji Audionomia.
Laureaci Audionomia Award 2024
Uroczystość rozdania nagród Audionomia Award była prawdziwym świętem dla wszystkich miłośników reportażu dźwiękowego i audialnych opowieści non-fiction. Jury przyznało wyjątkowe nagrody, doceniając autorów za ich wrażliwość, twórczą odwagę oraz mistrzowskie wykorzystanie dźwięku.
Nagroda i statuetka Audionomia Award trafiła w ręce Anny Dudzińskiej za reportaż „Siedem taktów od sławy” za spójną, konsekwentną realizację zamysłu autorskiej opowieści o wyborach i ludzkich losach wpisanych w wielką historię. Wyróżnienia honorowe otrzymały Aleksandra Sadokierska za „Bliscy z przeszłości” za bogactwo dźwięków, wrażliwość i szacunek dla człowieka, który buduje własną tożsamość w oparciu o wydarzenia historyczne oraz Joanna Sikora za „Trzy Marie” za poruszającą opowieść o cyklu życia i starości, w której prostota użytych środków radiowego wyrazu otwiera głębię znaczeń.
Nagroda Audionomia Sound Design powędrowała do Artura Giordano za „Kryptoscam” i „Siedem taktów od sławy” za ogromną kulturę muzyczną i kompozytorską wrażliwość realizacji, która sprawia, że każdy dźwięk ma swoje miejsce i znaczenie. Wyróżnienie honorowe otrzymali Paulina Pikiewicz, Katarzyna Szczerba, Piotr Jeziorko za „Moje wielkie skejt story” za bogactwo wyobraźni dźwiękowej, która przełamuje schematy dziennikarskiej opowieści.
ERGOnomia – nagroda ERGO Hestii dla reportażu społecznie wrażliwego powędrowała do Agnieszki Szwajgier i Doroty Salus za serial „Kryptoscam” – za doskonały scenariusz i ciekawą formę narracji oraz wnikliwe zbadanie trudnego i powszechnego problemu oszustw internetowych związanych z kryptowalutami.
Jury przyznało również trzy równorzędne Nagrody za Debiut, doceniając: Alicję Głów za „Moje wszystko” – za piękne dźwięki i przestrzeń, która pozwala na bliskość z głównym bohaterem, Aleksandrę Malatyńską za „I bidy się nie bać” – za naturalność i bezpośredniość nagrań, które odsłaniają relacje międzyludzkie oraz Marlenę Dumin za „Jadę na sztelę” – za konsekwentny zamysł konstrukcyjny i jego realizację.
Galę uświetnił niesamowity koncert Izy Połońskiej i Witka Cisły „Wystarczy być”, który przeniósł nas w świat audialnego ukojenia.
Konkurs Audionomia Award ma na celu promowanie jakościowego reportażu dźwiękowego oraz integrację środowiska reportażystów i twórców audialnych. Dzięki tej inicjatywie wzmacniamy więzi między pasjonatami non-fiction, wspólnie budując przyszłość dźwiękowych opowieści. W ludziach jest ogromna potrzeba słuchania, potrzeba bliskości drugiego Człowieka. Audionomia odpowiada na te potrzeby – podsumowuje Magdalena Świerczyńska-Dolot, prezeska Fundacji Audionomia.
Warsztaty, wykłady, dyskusje
W ramach wydarzenia odbyły się także wykłady, warsztaty, spacer dźwiękowy i panel dyskusyjny. Każdy z dni konferencji otworzyły przesłuchania finałowych reportaży. Były one kluczowym momentem konferencji, ponieważ pozwalały na aktywne uczestnictwo w dyskusji z autorami, którzy odkrywali przed słuchaczami kulisy powstawania swoich dzieł. To spotkanie z twórcami umożliwiło zrozumienie technik narracyjnych oraz budowania opowieści poprzez dźwięk, co jest istotne zarówno dla doświadczonych twórców, jak i dla debiutantów. Przede wszystkim jednak była to platforma wymiany myśli i refleksji, która pozwoliła na wielostronny ogląd odsłuchiwanych dzieł, pochylenie się nad ich formą, znaczeniem tematów, kwestiami technicznymi i konstrukcyjnymi. Za sprawą tych rozmów Audionomia stara się budować przestrzeń do rozwoju krytyki reportażu audio i środowiska jakościowego nad nim namysłu.
Warsztaty „Po drugiej stronie lustra – jak formy reportażowe wykorzystywać w audycjach publicystycznych?” prowadzone przez Annę Dudzińską były cenną okazją do analizy, jak różnorodne formy reportażowe można wpleść w audycje publicystyczne, wzbogacając je o głębię narracyjną. Dzięki temu uczestnicy mogli dowiedzieć się, jak łączyć publicystykę z opowiadaniem historii, co jest kluczowe w dobie rosnącej popularności podcastów. Warsztaty ukazały, jak reportaż dźwiękowy może być wykorzystywany nie tylko jako niezależna forma, ale także jako narzędzie wspierające inne gatunki radiowe. W wykładzie Kasi Michalak: „Reportaż rodzi się z sytuacji spotkania” reportażystka zwróciła uwagę na etyczne i praktyczne aspekty tworzenia reportaży, które zaczynają się od bezpośredniego kontaktu z bohaterem. Odkrywanie tej relacji i jej wpływu na ostateczny kształt reportażu dźwiękowego było kluczowym zagadnieniem, szczególnie dla osób pracujących z historiami ludzi, których głosy i doświadczenia tworzą rdzeń opowieści.
Podczas panelu dyskusyjnego Magazynu Glissando pt. „Nagrania w pudełku. Wokół archiwów dźwiękowych” dr Antoni Michnik i dr Marta Michalska zaprosili uczestników do rozważań nad istotą, rolą i znaczeniem archiwów dźwiękowych. Paneliście rozmawiali o tożsamości archiwaliów audio, ich roli w naukowym i twórczym podejściu do dźwięku.
Panel Debiutów, moderowany przez Annę Sekudewicz, był przestrzenią dla młodych twórców, którzy mieli szansę zaprezentować swoje pierwsze próby w zakresie reportażu dźwiękowego. Panel ten nie tylko promował nowe talenty, ale także wzbogacał debatę o nowe perspektywy i świeże podejście do technik realizacyjnych. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak różnorodność podejść i narracji może przyczynić się do rozwoju gatunku, a także posłuchać fragmentów audycji debiutujących twórców.
Spacer dźwiękowy, prowadzony przez Ewelinę Kurkowską ze Stowarzyszenie Topografie, był unikalną okazją do doświadczenia miasta Łodzi poprzez dźwięki, w przestrzeni Księżego Młyna. Wydarzenie to podkreśliło, jak istotne jest uważne słuchanie otoczenia i jak dźwięki codzienności mogą stać się inspiracją dla twórców. Dla uczestników spacer ten był praktyczną lekcją audioedukacji, pozwalającą na odkrywanie akustycznych aspektów przestrzeni miejskiej.
Warsztaty Kasi Szczerby: „Techniki realizacyjne w reportażu dźwiękowym” odbywające się w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej, zgromadziły twórców zainteresowanych technicznymi aspektami realizacji reportaży. Uczestnicy dowiedzieli się, jak dobór mikrofonów i technik nagraniowych może współgrać z treścią utworu audio, co ma kluczowe znaczenie w tworzeniu immersyjnych opowieści dźwiękowych. Zajęcia te miały wymiar praktyczny, co czyniło je szczególnie wartościowymi dla osób zajmujących się produkcją materiałów audio, ale także dla pasjonatów, dla których to spotkanie było okazją do zakulisowego spojrzenia na dźwiekowe narracje.
Podczas Konferencji mieliśmy ogromną przyjemność gościć Liama O’Briena z RTÉ Documentary on One w Irlandii. Jego wykład i warsztaty pozwoliły uczestnikom na poznanie międzynarodowych standardów w zakresie tworzenia dokumentów dźwiękowych. O’Brien, jako twórca z bogatym doświadczeniem, dzielił się swoimi spostrzeżeniami na temat specyfiki dźwiękowego storytellingu.
Konferencja Reportażu Dźwiękowego wyrasta z samego sedna idei Fundacji. Wierzymy, że to spotkanie jest kolejnym, dużym krokiem na drodze do współtwórzenia dźwiękoczułego, otwartego na Innego świata.