„Pokój do słuchania” – budowanie społeczności Dźwiękoczułych

Już od pierwszych dni swojej działalności jako Fundacja Audionomia zapragnęliśmy stworzyć przestrzeń dla kolektywnego słuchania i rozmawiania o opowieściach audialnych, szczególnie o ich formie, wykorzystywaniu przez autora dźwiękowych środków wyrazu, sposobie budowania dynamiki. Zapragnęliśmy rozmawiać z Wami, naszymi przyjaciółmi, wpierającymi, miłośnikami sztuki audialnych opowieści non-fiction, słuchać Was i wspólnie dyskutować.

Dlatego jesienią 2022 stworzyliśmy Listening Room – wirtualny pokój, w którym spotykaliśmy się, by słuchać i o słuchaniu rozmawiać. A ponieważ dyskusja o dziele najciekawsza i najbardziej owocna jest oczywiście z jego autorem, Listening Room stał się sposobnością spotkania z twórcą omawianego dzieła.

Dzięki Listening Roomom mogliśmy wspólnie podyskutować kolejno z Kasią Michalak, Magdaleną Świerczyńską-Dolot, Martą Rebzdą, Bartoszem Pankiem, Katarzyną Błaszczyk, Anną Dudzińską, Dionisosem Sturisem i Katarzyną Szczerbą oraz Agnieszką Szwajgier i Dorotą Salus.

Rozmowy z autorami opowieści audio dotyczyły przede wszystkim konkretnych, słuchanych wspólnie, utworów. Ale nie tylko. Często pytaliście o ogólnie podajmowaną tematykę i warsztatowe rozwiązania.

Kasia Michalak zdradziła kulisy pracy nad „Naszą kołysanką”, reportażem, który święcił trumfy w 2022 roku m.in. na festiwalach Prix Marulić, Prix Italia i Grand PiK. Kasia mówiła o tym, dlaczego porwał ją temat poruszany wcześniej w innych mediach i w jaki sposób opowiedziała o nim dźwiękiem. Wspólnie dokonaliśmy dekonstrukcji tej wielopłaszczyznowej opowieści. I była to naprawdę twórcza dekonstrukcja.

Magda Świerczyńska -Dolot dokonała wspólnie z Wami omówienia reportażu „Kiedyś Ci o tym opowiem”, który powstał w ramach stypendium im. Jacka Stwory. Bohaterami audycji są członkowie rodziny Magdy, bowiem historia przedstawiona dźwiękiem ma charakter autobiograficzny i przede wszystkim wokół tego wątku skonctrowała się rozmowa. Jak opowiadać o swoich doświadczeniach, by uczynić z nich uniwersalną historię – o tym mogliście dowiedzieć się podczas spotkania z Magdą.

Styczeń należał do słuchowiska dokumentalnego. Bohaterką spotkania była Marta Rebzda, z którą wspólnie analizowaliśmy „Popsute”. Mogliśmy między innymi usłyszeć o tym, jak sprawnie i twórczo łączyć elementy słuchowiskowe z reportażowymi.

Wraz z Bartoszem Pankiem wysłuchaliśmy nagrodzonego Prix Italia reportażu „Chcę więcej”, poświęconego wybitnemu wiolonczeliście Dominikowi Połońskiemu. Bartek opowiedział nie tylko o tym, jak reportaż powstawał – blisko 10 lat temu- ale też o tym, jak ta audycja dziś, kilka lat po śmierci bohatera- rezonuje.

W marcu naszą gościnią była Katarzyna Błaszczyk z Torba reportera i podcastera. Rozmawialiśmy o reportażu „O Misiu, który zasnął ze smutku”, nagrodzonym na Festiwalu Mediów „Człowiek w zagrożeniu”. Podczas spotkania mogliście dowiedzieć się, jak realizować „delikatne” tematy, w jaki sposób otwierać rozmówcę, który przeżywa bardzo trudne chwile, a także jak komponować opowieść, by wydobyć z nagrań uniwersalne sensy.

 

Anna Dudzińska zdradziła kulisy pracy nad reportażem „Nieidealna piosenka” zrealizowanym przez Krzysztofa Kiczka, a nagrodzonym Melchiorem, statuetkami Grand Press i Grand Pik. Rozmawialiśmy między innymi o spotkaniach szczególnie ważnych dla samego twórcy i o relacji między słowem i muzyką w reportażu.

W Listening Roomie znalazło się miejsce dla spotkania z autorami audioserialu non-fiction „Mała Grecja”, Katarzyną Szczerbą i Dionisiosem Sturisem. Wspólne słuchanie pierwszego odcinka opowieści o uchodźcach z greckiej wojny domowej, którzy w Polsce znaleźli drugi dom, stało się pretekstem do rozmowy o powrotach do przeszłości, a sposobie pracy między autorem scenariusza i części nagrań a realizatorem.  Kasia i Dnionisios zdradzili także, co dało historii – opowiedzianej wcześniej na kartach książki – przeniesienie jej w świat audio.

Pierwszy cykl Listening Roomów zamknęło spotkanie z autorkami „Kryptoscamu”, Dorotą Salus i Agnieszką Szajgier. Wspólnie „rozłożyliśmy na czynniki pierwsze” konstrukcję audioserialu reportarskiego jako gatunku. Dyskutowaliśmy o tym, jak budować napięcie, w jaki sposób dawkować słuchaczowi kolejne informacje, ale zastanawialiśmy się też, nad rolą dziennikarza -nie tylko jako autora, ale też – jako bohatera opowieści.

Wszystkie te rozmowy o konkretnych audycjach dały możliwość zdobycia ogólnej wiedzy na temat rozmawiania z bohaterem, sposobów otwiera go, rejestrowania materiałów, a potem ich komponowania wedle reguł radiowej dramaturgii. Wybitni twórcy chętnie dzielili się bardzo specjalistyczną wiedzą i osobistym doświadczeniem związanym z opowiadaniem dźwiękiem historii prawdziwych.

Za nami pierwszy cykl Listening Roomów i nie waham się napisać, że naprawdę udany!

To był czas słuchania, wyciszenia, analizy i spotkań ze wspaniałymi autorami.

Od ostatniego Listening Roomu minęło już trochę czasu. Może warto wrócić do tego pomysłu i rozpocząć drugi cykl? Co sądzicie? Z kim chcielibyście się „spotkać” w „pokoju słuchania”, jakie utwory omówić? Czekamy na wasze propozycje. Bo największą wartością Listening Roomu jest to, że jest nasz wspólny 

Kinga Sygizman