„Nie tylko ptaki” relacja z autorskiego spaceru dźwiękowego po Rezerwacie Mewia Łacha

W piątek 30 maja odbył się w Gdańsku pierwszy społeczny spacer dźwiękowy z cyklu spacerów organizowanych przez fundację Audionomia, który miałam zaszczyt poprowadzić. Już na samym początku ogromnie się ucieszyłam, gdyż okazało się, że propozycja takiej formy spędzenia wolnego czasu w piątkowe popołudnie wzbudziła spore zainteresowanie i odwiedziło nas liczne, około 20-osobowe, grono pasjonatów zaciekawionych zagłębianiem się w świat dźwięków nie tylko z Gdańska, lecz także nawet z Tczewa i Słupska.

Tematem naszego spaceru była uważność ukierunkowana na wsłuchiwanie się w odgłosy przyrody. W tym celu udaliśmy się do rezerwatu Mewia Łacha na Wyspie Sobieszewskiej. Jest to miejsce szczególnie interesujące, ponieważ można tam usłyszeć zarówno ptaki pejzażu leśnego, jak i nadrzecznego oraz nadmorskiego. Spacer rozpoczęliśmy późnym popołudniem, kiedy przyroda nie jest aż tak aktywna głosowo jak np. o świcie, lecz na szczęście mimo wszystko otworzyła się przed nami i z całą pewnością mogliśmy wszyscy stwierdzić, że jest czego słuchać. Dopisała nam również pogoda, ciepła i niemal bezwietrzna, co sprzyjało koncentracji. Mieliśmy okazję usłyszeć wiele gatunków ptaków, takich jak liczne Zięby i jerzyki, dziwonię, trznadla, sikory takie jak bogatkę i czarnogłówkę, kosa, rudzika, pleszkę, kapturkę, zaganiacza, pierwiosnka, świstunkę, jaskółki dymówki, trzciniaka, trzcinniczka, bażanta, gołębia siniaka, mewy śmieszki, Rybitwy czarne, kaczki krzyżówki, łabędzie nieme, a nawet piskliwca, a o zmierzchu również przelatujące nad nami słonki. Istną wisienką na torcie okazał się słowik szary, który zaszczycił nas z bliska swym czarującym śpiewem podczas drogi powrotnej.

Nie towarzyszyły nam jednak tylko ptaki, lecz także płazy, zwłaszcza żaby śmieszki i żaby jeziorkowe, a ponadto owady, spośród których bodaj najciekawszy był prawdopodobny rój dzikich pszczół. Podczas spaceru pięknie odsłoniły się przed nami różne tajniki życia ptaków, jak choćby bardzo wysoki w tonie, uniwersalny sygnał alarmowy, stosowany i rozumiany przez wiele różnych gatunków. W samej idei spaceru nie chodziło jednak tylko o walory edukacyjne. Mieliśmy okazję wsłuchać się, jak głosy zwierząt roznoszą się w przestrzeni, Jak ich odbiór zmienia się pod wpływem akustyki miejsca, a także jak współbrzmią między sobą. Słuchaliśmy leśnego echa, szumu wiatru w gałęziach drzew i szumu morza.

Można też było zauważyć, że docierające do nas pejzaże dźwiękowe nie są stateczne, lecz nadspodziewanie dynamiczne – niejednokrotnie zdarzało się, że kiedy próbowaliśmy zorientować się w słyszanych aktualnie dźwiękach, po chwili już się one zmieniały, co dobitnie świadczyło o tym, że przyroda, również w aspektach dźwiękowych, jako byt pełen życia i sił witalnych, jest w bezustannym ruchu. Poza dźwiękami mogliśmy także kontemplować i wchłaniać w siebie piękne krajobrazy wizualne, a nawet zapachy Dzikich Róż, Bzów, sosen i wielu innych drzew oraz zachwycającego, nadmorskiego powietrza.

Uczestnicy spaceru byli bardzo otwarci na często niedoceniane wcześniej doznania i zafascynowani tym, jak można słuchać i doświadczać z głębią. Niektórzy mówili nawet, że nigdy już nie pójdą do lasu tak jak kiedyś. Jest to więc budujące i piękne, że możemy uczyć się od siebie nawzajem rozwijającego, otwierającego i tak bardzo ubogacającego doświadczania świata, jeśli tylko Postaramy się o wewnętrzne wyciszenie i otwarcie na to, co w tej ciszy, dla której spróbujemy zrobić w nas przestrzeń, dotrze do naszych zmysłów i do naszego serca.

Projekt „Społeczne Spacery Dźwiękowe” został dofinansowany ze środków Miasta Gdańska.

Kuratorzy projektu: Magda Świerczyńska-Dolot, Marcin Dymiter