„Miasto, które przeszył grom”. Reportaż Tomasza Jeleńskiego.

Mariupol – symbol rosyjskiego okrucieństwa.

Mariupol – zgliszcza, popiół, czerwień i czerń.

Miasto niemal zrównane z ziemią.

Przed oczami mam zdjęcia zestawiające Mariupol sprzed i po wybuchu pełnowymiarowej wojny. Dwa światy. Niewyobrażalna inność.

To prawda, że kontrast pozwala zobaczyć więcej.

Opowieść Tomasza Jeleńskiego „Miasto, które przeszył grom” zbudowana jest właśnie na kontraście: na obrazach Mariupola z dwóch przestrzeni czasowych. W pierwszej można w mieście wypić wyśmienitą kawę w kawiarni o nazwie „Szczęście”, w szkole spotkać Nastię – 16-letnią poetkę, a wraz z wolontariuszką Katią pojechać bliżej linii frontu, który na szczęście „odsunął się od miasta”. Przestrzeń druga to „piekło”, kawiarnia, której właściciel zmienił nazwę na „Nie-szczęście”, brak kontaktu z młodą pisarką, szkoła w ruinie, to – w końcu- pełne przerażających obrazów – opowieści Katii o mieście, którego nie ma.

Wizualność reportażu buduje Jeleński na szczegółach, zarówno obrazach, jak i sugestywnych dźwiękach. Słuchacz niemal czuje smak pitego przez dziennikarza espresso w centrum Mariupola, a odgłos krzątaniny i płaczu dziecka rysuje wizję chaotycznego pakowania się i ucieczki.

Tomasz Jeleński ma zdolność łączenia wielu wątków i odmiennych struktur narracyjnych w jedną spójną i dynamiczną całość. Na obraz „miasta, które przeszył grom” składają się wspomnienia wolontariuszki, wiersz młodej poetki, przejmująca pieśń młodych mieszkańców Mariupola, mini-wywiady dziennikarza, podróż na linię frontu, dzwony kościelne, szum ulicy, krzyki ludzi i płacz dziecka. Tę różnorodność nagrań spaja postać reportażysty – i przy okazji narratora reportażu – który jest dziennikarzem zaangażowanym, uważnym, dzielącym się z słuchaczem osobistymi spostrzeżeniami, emocjami, czy pragnieniami,  którym jest na przykład zwerbalizowane na koniec audycji – i otwierające kolejną przestrzeń czasową – marzenie, by móc powrócić do kawiarni „Szczęście”, by w szkole w Mariupolu posłuchać wierszy Nastii…

Reportaż do odsłuchania Tomasz Jeleński – Radio357

O reportażach finałowych w konkursie Audionomia Award 2025 piszą Kinga Sygizman i Joanna Bachura-Wojtasik.