I była miłość w Auschwitz… O słuchowisku dokumentalnym Marty Rebzdy “Dwa pukle włosów” w reżyserii Waldemara Modestowicza

„W tym małym pudełeczku bezkwasowym są obecnie przechowywane dwa pukle włosów – Mali Zimetbaum i Edka Galińskiego. Dłuższy pukiel w kolorze blond należący do Mali i krótsze ciemniejsze włosy należące do Edka. Oba pukle przekazał w 1969 roku Wiesław Kielar, przyjaciel Edka Galińskiego, również więzień obozu Auschwitz…”. Słuchowisko dokumentalne Marty Rebzdy „Dwa pukle włosów” w reżyserii Waldemara Modestwicza opowiada historię miłości absolutnie niezwykłej, głębokiej, dającej nadzieję innym więźniom. Miłości, która stała się legendą obozową. Miłość ta przetrwała dzięki sile opowieści. „Dwa pukle włosów” są także o sile opowiadania.

Zbiory Muzeum Auschwitz-Birkenau Fot. Marta Rebzda.

Miłość nie ma granic. Tak jak i opowiadanie o niej. To opowieść bez początku i końca. Niezliczone „dawno, dawno temu”. Opowiadanie w opowiadaniu. Bez końcowej kropki. Bez Amen – przeczytamy w zapowiedzi autorskiej słuchowiska. Warstwa fabularna przybliża słuchaczom historię pęku włosów, który obecnie można oglądać w Muzeum Auschwitz-Birkenau. Niezwykły jest sam fakt, że taka realna, namacalna pamiątka pozostała po tych dwojga. Jak to w ogóle było możliwe? Rebzda przybliża postaci Edka i Mali utkane ze wspomnień osób, które ich znały. Męski, odważny, pewny siebie mężczyzna, jak wspominał go Wiesław Kielar, zakochał się w pięć lat starszej Żydówce, Mali. Kobieta była bardzo ładna, pełna wdzięku, wyróżniała się osobowością. Halina Birenbaum mówi o niej, że była „światłem w tym obozie”. Piękna miłość zdarzyła się w piekielnej rzeczywistości, wśród krematoryjnych pieców, poniżających warunków życia, wszechobecnej śmierci, zabijania… Uczucie, które było surowo w obozie zabronione. Ale się zdarzyło. Mala powtarzała: „Kocham i jestem kochana”. Życie bywa nieprzewidywalne. Kochali się i pragnęli siebie. Ale jak długo łożem miłości może być stół w bloku 30., na którym przeprowadzano pseudonaukowe eksperymenty na ludziach? Zamarzyła im się wolność. Początkowo Edek miał uciekać z obozu z Wiesławem Kielarem, przy wsparciu i pomocy esesmana Edwarda Lubuscha, jednego z nielicznych, który zachował ludzką twarz w potwornych czasach Zagłady. Edek nie wyobrażał sobie zostawić Mali w obozie na pewną śmierć. Zmienili plan. Uciekli najpierw we dwójkę, później dopiero uciec miał Wiesław Kielar. Na wolności spędzili tylko dwa tygodnie. Zostali schwytani i przywiezieni z powrotem do obozu. Skazano ich na śmierć. Oczekiwali na wyrok w oddzielnych celach. Edek nucił przez drzwi ukochanej włoską piosenkę, której melodii od niej się nauczył. Ale nie… ta historia nie kończy się tragicznie. Ona wciąż żyje. Ci dwoje, za sprawą Marty Rebzdy, zostali znowu przywróceniu światu. Będą żyć, dopóki pamięć o nich nie zginie i dopóki my będziemy o tej miłości opowiadać dalej. Tożsamość Mali i Edka konstytuuje się w narracji i opowieści. Opowieści wokół której budować będzie się coraz większa wspólnota słuchających.

Historia zapiera dech w piersiach. Dźwiękowo i muzycznie – z muzyką skomponowaną przez wybitnego Piotra Mossa – wbija w fotel. Ma bardzo dużą siłę emocjonalnego oddziaływania przy, co warto podkreślić, bogatej warstwie informacyjnej. To jeden z tych utworów, który mówi światu, że naszym obowiązkiem jest pamięć. Pamięć o historii tragicznej, o Zagładzie, o każdym pojedynczym człowieku, który zginął w machinie śmierci, o każdej ofierze Holokaustu rozumianego jako klęska cywilizacji europejskiej.

Autorka – Marta Rebzda

Reżyseria – Waldemar Modestowicz

Muzyka – Piotr Moss

Realizacja akustyczna – Maciej Kubera

Kierownictwo produkcji – Beata Jankowska

Obsada:

MALA ZIMETBAUM – Karolina Gruszka

EDEK GALIŃSKI – Fabian Kocięcki

WIESŁAW KIELAR – Antoni Pawlicki

ANNA PALARCZYK – Anna Grycewicz

ZOFIA BATOR – Olga Sarzyńska

CZESŁAW LENCZEWSKI / NIEMIEC 1 – Maciej Maciejewski

ARTUR KRZETUSKI / NIEMIEC 2 – Przemysław Sadowski

BOLESŁAW STAROŃ / GŁOS MĘSKI – Mateusz Rusin

Słuchowisko dokumentalne powstało na podstawie książki „Anus Mundi” Wiesława Kielara oraz relacji świadków, udostępnionych przez Muzeum Auschwitz-Birkenau. O puklach włosów opowiadała Agnieszka Sieradzka, kurator zbiorów artystycznych Muzeum Auschwitz.

W nagraniach dokumentalnych, zrealizowanych przez Agatę Rakowiecką, wystąpiła Halina Birenbaum.

Tekst napisała Joanna Bachura-Wojtasik

This website uses cookies

We inform you that this site uses own, technical and third parties cookies to make sure our web page is user-friendly and to guarantee a high functionality of the webpage. By continuing to browse this website, you declare to accept the use of cookies.